Nazywana potocznie „łokciem golfisty”

tendinopatia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej (medial epicondylitis) rzadko dotyczy wyłącznie osób uprawiających ten sport. Schorzenie to występuje powszechnie u pracowników biurowych, mechaników, stolarzy, osób zajmujących się rękodziełem oraz osób intensywnie trenujących siłowo – wszędzie tam, gdzie dochodzi do powtarzalnych przeciążeń kompleksu zginaczy przedramienia.

Mechanizm powstawania

Przez wiele lat w klasycznej nomenklaturze schorzenie to definiowano jako przewlekły stan zapalny (tendinitis). Aktualne badania histopatologiczne jednoznacznie wskazują jednak na charakter degeneracyjny, czyli tendinopatię.

Bezpośrednią przyczyną dolegliwości są powtarzalne mikrourazy w obrębie przyczepu ścięgnistego mięśni zginaczy nadgarstka oraz mięśnia nawrotnego obłego do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. W tkance dochodzi do następujących zmian mikrostrukturalnych:

• dezorganizacji układu włókien kolagenowych,
• patologicznej neowaskularyzacji (powstawania nieprawidłowych mikronaczyń),
• podwyższonego stężenia neuroprzekaźników odpowiedzialnych za obniżenie progu bólowego.

Ból po przyśrodkowej stronie stawu łokciowego – nasilający się podczas mocnego chwytu, zginania nadgarstka lub ruchu nawracania przedramienia pod obciążeniem – świadczy o zaburzeniu mechanizmów adaptacyjnych ścięgna.

Możliwe metody leczenia

1. Terapia manualna i trening oporowy

Terapia manualna oraz progresywny trening oporowy stanowi kluczowy filar procesu rehabilitacji. Ścięgno wymaga odpowiednio ukierunkowanego rozluźnienia oraz obciążenia mechanicznego, aby stymulować procesy przebudowy kolagenu.

Ćwiczenia ekscentryczne i izometryczne aktywują tenocyty do syntezy kolagenu typu I, czyli wspomagają proces odbudowy.

Podstawą postępowania jest stopniowanie obciążenia – od pracy bez oporu, przez ćwiczenia z taśmami i hantlami, aż do pełnej integracji z funkcją ruchową pacjenta.

2. Metody iniekcyjne

• Osocze bogatopłytkowe (PRP): Stymuluje czynniki wzrostu i biologiczne procesy naprawcze. Efekt kliniczny rozwija się stopniowo, a badania wykazują utrzymującą się poprawę parametrów funkcjonalnych w obserwacji 6–12 miesięcy.
• Kwas hialuronowy (HA): Działa osłaniająco, redukuje tarcie mechaniczne włókien oraz poprawia właściwości macierzy pozakomórkowej. Stanowi alternatywę w redukcji dolegliwości bez ryzyka osłabienia struktury ścięgna.
• Kortykosteroidy „Blokada”: Wykazują silne działanie przeciwbólowe w perspektywie 2–4 tygodni, jednak w dłuższym horyzoncie czasowym mogą zwiększać ryzyko nawrotów oraz osłabiać spójność strukturalną tkanki. Wdrożenie wymaga ścisłych wskazań lekarskich.

3. Fizykoterapia

• Fala uderzeniowa (ESWT) oraz Laser wysokiej energii (HILT): Metody pomocnicze, które wspierają mikrokrążenie oraz stymulują procesy metabolizmu komórkowego.
• Prądy TENS oraz krioterapia: Wykazują działanie czysto objawowe (analgetyczne). Modyfikują odczuwanie bólu w ostrej fazie, nie wpływając bezpośrednio na regenerację struktury ścięgna.

Podsumowanie

Postępowanie w tendinopatii nadkłykcia przyśrodkowego wymaga systematycznego i zaplanowanego w czasie działania. Unikanie obciążenia i bierność ruchowa nie prowadzą do przebudowy tkanki – kluczem do odzyskania pełnej sprawności jest właściwie zaprogramowany proces rehabilitacji oparty na kontrolowanej progresji obciążeń.