Kolano skoczka (patellar tendinopathy)

to schorzenie wywołane przeciążeniem aparatu wyprostnego kolana.

Przyczyny i patomechanizm powstawania

Mimo dawnego stosowania nazwy patellar tendinitis (zapalenie ścięgna), badania histopatologiczne jednoznacznie potwierdzają, że w schorzeniu nie ma klasycznych komórek zapalnych, a ma ono charakter wybitnie degeneracyjny (tendinosis). Główną przyczyną jest powtarzalne mikrouszkodzenie włókien kolagenowych wywołane dynamicznym obciążeniem ekscentrycznym mięśnia czworogłowego uda (podczas skoków, lądowań czy gwałtownych zmian kierunku).

W przeciążonym ścięgnie dochodzi do dezorganizacji pęczków kolagenu, dezintegracji macierzy pozakomórkowej oraz nieprawidłowego wrastania naczyń krwionośnych wraz z towarzyszącymi im włóknami nerwowymi (neowaskularyzacja. W odpowiedzi na przewlekłe mikrouszkodzenia następuje również hiperplazja tenocytów — czyli nadmierne namnażanie się komórek budujących ścięgno. Tenocyty, próbujące gwałtownie naprawić uszkodzenia, zaczynają dzielić się w nadmiarze, co prowadzi do powstawania chaotycznego skupiska komórek produkujących kolagen słabszej jakości. W efekcie ścięgno staje się pogrubiałe, mniej elastyczne i podatne na dalsze dolegliwości bólowe.

Badania kliniczne i obrazowe zwracają uwagę na fakt, że źródłem bólu nie zawsze jest samo ścięgno. Bogato unerwione ciało tłuszczowe Hoffy oraz głębokie warstwy powięziowe często wykazują włóknienie i odczyn neurogenny, co istotnie przyczynia się do generowania dolegliwości bólowych.

Możliwości i dobór metod leczenia:

Terapia manualna

Terapia manualna umożliwiająca poprawę ukrwienia tkanek i osiągnięcie balansu mięśniowego wraz z odpowiednio dobranymi ćwiczeniami z zachowaniem osi ruchów w stawie.

Progressive Tendon Loading (Stopniowe zadawanie obciążeń)

Progressive Tendon Loading (Stopniowe zadawanie obciążeń): Aktualne wytyczne kliniczne opierają się na stopniowalnym obciążaniu ścięgna (od skurczów izometrycznych w fazie ostrej redukujących ból, przez wolny trening z dużym obciążeniem — HSR, Heavy Slow Resistance, po ćwiczenia dynamiczne i plyometryczne).

Fala uderzeniowa (Focused ESWT)

Fala uderzeniowa (Focused ESWT): Badania z 2025 r. potwierdzają, że seria zabiegów zogniskowanej fali uderzeniowej powoduje nie tylko redukcję wskaźników bólowych, ale i mierzalną przebudowę strukturalną w badaniu USG (zmniejszenie średnicy ścięgna i poprawę organizacji pęczków kolagenowych).

Osocze bogatopłytkowe (PRP)

Osocze bogatopłytkowe (PRP): Podawanie PRP pod kontrolą ultrasonografii wspiera regenerację macierzy w przypadkach opornych na rehabilitację zachowawczą.

Iniekcje z kwasu hialuronowego (HA)

Iniekcje z kwasu hialuronowego (HA): Aplikacje okołościęgniste kwasu hialuronowego są analizowane jako metoda ukierunkowana na zmniejszenie tarcia i odczynu zapalnego w obrębie ciała Hoffy oraz oplotu naczyniowo-nerwowego.